“Kush ka etje, le të vijë tek unë e le të pijë.”
(Joani 17:37)

Kuptimi i së kremtes
Festa e tendëngritjes, në të cilën na shpie Ungjilli i së dielës së sotme, ishte një nga tri të kremtet e mëdha hebraike. Në këtë të kremte hebrenjtë ftoheshin të kujtonin të gjitha ngjarjet e mëdha dhe të çuditshme, të cilat Perëndia i bëri për hir të tyre gjatë dyzet vjetëve në shkretëtirë. Tetë ditë zgjaste kjo festë. Gjatë ditës së fundit, që ishte më e rëndësishmja, priftërinjtë merrnin ujë nga burimi i Siloamit dhe e çonin në hierore me kortezh të madh dhe hebrenjtë rendnin të merrnin nga ky ujë për bekimin dhe gjallërimin e tyre shpirtëror.
Etja për të vërtetën
Në këtë ditë, pra, dhe panair, Zoti qëndroi në një vend të Tempullit të Solomonit dhe thirri drejt turmës: “Kush ka etje, le të vijë tek unë e le të pijë”. Sigurisht, nuk nënkuptonte etjen që ndien trupi, por etjen e shpirtit. Sepse, në thellësitë e shpirtit ekziston gjithmonë etja për të vërtetën; që ndriçon dhe çliron nga çdo besëtytni; të vërtetën që dhuron prehjen e shpirtit, qetësinë e ndërgjegjes, gëzimin e jetës; të vërtetën që e bën njeriun të urtë, të shenjtë, qytetar të lavdishëm të Mbretërisë Qiellore.
Krishti, burimi i së vërtetës dhe jetës
E vërteta është realisht uji i gjallë, që shuan etjen e shpirtit. Shumë kërkojnë ta shuajnë etjen në shpirtin e tyre me urtësinë e gënjeshtërt të njerëzve; të tjerë me dëfrime dhe kënaqësi që ofron jeta tokësore. Por as në “të urtët” ekziston e vërteta, as në kënaqësitë mëkatare gëzimi i jetës, prandaj, sa vrapojnë te këto, gjejnë jo kënaqësi, por dëshpërim, hidhërim dhe shtrëngim të madh. E vërteta gjendet te Zoti Krisht. Krishti është e vërteta dhe jeta; burimi i së vërtetës dhe jetës. Ai e jep Shpirtin e Shenjtë, i cili shenjtëron, ndriçon dhe ngazëllon shpirtrat. Prandaj dhe Zoti shpall: “Ai që më beson mua, siç tha Shkrimi, lumenj uji të gjallë do të rrjedhin nga barku i tij” (v. 38).

Argumentet e ngjarjeve të habitshme
Këtë thoshte, pra, Ungjillori “për Shpirtin e Shenjtë, që kishin për të marrë ata që do t’i besonin” (v. 39); si një argument për ngjarjet e habitshme ditën e Pentikostisë. Analfabetë, me cene dhe me dobësi ishin edhe apostujt, por, sapo u mbushën me Shpirtin e Shenjtë, u treguan më të shenjtë se njerëzit, të urtë më Perëndinë dhe mësues të gjithurtë të mbarë botës. Nga goja e tyre derdheshin lumenj urtësie e diturie hyjnore; lumenj paqeje, gëzimi dhe ngazëllimi. Tani e dy mijë vjet, të gjithë ata që kanë etje për të vërtetën, në predikimin e apostujve gjetën “ujin e gjallë” dhe shuan etjen e shpirtit.
Tjetër burim i së vërtetës, i pasur dhe i pastër, nuk ekziston, përveç Zotit Krisht. Mos rend, pra, o njeri, në urtësinë e gënjeshtërt të botës dhe mos e kërko lumturinë në dëfrimet mëkatare të jetës, sepse këto, jo vetëm që nuk e shuajnë etjen e shpirtit, por në fund e mjerojnë njeriun. Ai që do të na japë “ujin e gjallë”, domethënë të vërtetën dhe jetën, është vetëm Zoti Krisht. Është vetëm Ngushëllimtari, Shpirti i së vërtetës, që e jep Krishti “tek ata që e besojnë”.
II
I ftoi, pra, Zoti turmat pranë Tij, për t’u shuar etjen e shpirtrave. Fjala e Tij, “kush ka etje, le të vijë tek unë e le të pije”, bëri përshtypje të madhe tek turmat e njerëzve. Kush tjetër guxoi të fliste në këtë mënyrë? Dhe me këtë përshtypje shumë thoshin: “Ky është me të vërtetë profeti” (v. 40). Disa, madje, nuk ngurruan të thonë: “Ky është Krishti” (v. 41). Por nuk munguan edhe dyshuesit, këta, ngaqë e dinin se Zoti ishte rritur në Nazaret të Galilesë, pa ditur se lindi në Vithlehem të Judesë, filluan të kundërshtonin. Jo, thoshin, Krishti do të vijë nga Judea dhe jo nga Galilea. Dhe Judenjtë u ndanë në dy grupe. Disa, nga kundërshtarët deshën ta kapnin Zotin. “Por asnjë s’vuri duart mbi të” (v. 44). Ndërkohë kryepriftërinjtë dhe farisenjtë i pyesnin: “Pse nuk e prutë këtë? “Shërbëtorët u përgjigjën: Kurrë s’ka folur njeri kështu, si ky njeri!” (v. 46). Përshtypje hyjnore u bëri shërbëtorëve mënyra me të cilën fliste Zoti Krisht. Prandaj dhe nuk guxuan ta kapin.
Konflikti midis besimtarëve dhe jobesimtarëve
Do të priste vallë dikush të pendohen farisenjtë dhe të mësohen nga shembulli i shërbëtorëve?! Por kur egoizmi e zotëron shpirtin, njeriu bie nga njëri paralogjizëm në tjetrin. Kështu tani farisenjtë, të mbushur me urrejtje, u thonë shërbëtorëve: Mos jeni mashtruar edhe ju? Kush nga prijësit besoi tek Ai? Këto pretenduan farisenjtë, që të bindin shërbëtorët. Por nuk ishte e vertetë, se askush nga prijësit nuk kishte besuar. Shumë kishin njohur në personin e Zotit Krisht, Mesinë e botës. Dhe ja një nga ata, Nikodhimi, i cili një natë kishte vizituar Zotin Krisht dhe kishte biseduar me Té. Ai tani merr guximin ta mbrojë Zotin Krisht. Është e rregullt, i pyet, të dënojmë një njeri pa mbrojtur veten e tij, pa mësuar se çfarë bën? A e lejon ligji këtë? Të mbushur me inat, i përgjigjen: Mos je edhe ti nga Galilea? “Vëzhgo e shih, se profet nga Galilea nuk është ngritur” (v. 52).
Ftesa e re
Në mbledhjen e gjykatës së lartë zhvillohej ky konflikt midis besimtarëve dhe të pabesëve, ndërsa Jisui, në kopshtet e Tempullit, vazhdonte: “Unë jam drita e botës; ai që më vjen pas, nuk do të ecë në errësirë, por do të ketë dritën e jetës” (Jn. 8, 12). Një ftesë e re ishte kjo për të pabesët, që të besojnë se Zoti Krisht është drita e botës dhe Shpëtimtari i njerëzimit. Por egoizmi e errëson mendjen dhe nuk e lejon njeriun të shohë të vërtetën. Kështu Farisenjtë nuk mbetën thjesht të papenduar, por u bënë edhe armiq të besimit dhe luftues të së vërtetës.
Dhe sot, gjithë sa qëndrojnë larg Krishtit dhe luftojnë të vërtetën e krishterë, e bëjnë për shkak të egoizmit të tyre. Egoizmi ka perëndi veten e tij dhe nuk toleron perëndi tjetër, as Perëndinë e vërtetë. Mendon se i di të gjitha dhe nuk pranon ta mësojë njeri tjetër dhe ta këshillojë. Prandaj i përbuz të gjithë, i konsideron më të ulët se vetja e tij dhe nuk pranon as atë, të vërtetën e krishterë, të cilën na e zbuloi Vetë Perëndia. Egoizmi, pra, është pasion i tmerrshëm dhe shkatërrues, për këtë është e nevojshme të çlirohemi nga çdo tendencë egoiste.
***
Dhe pikërisht, vëllezërit e mi të dashur më Krishtin, sot ditën e kremtimit të Pentikostisë, le të kërkojmë hirin e Shpirtit të Shenjtë dhe le t’i lutemi Ngushëllimtarit të na i çlirojë shpirtrat nga sëmundja e frikshme e egoizmit. Nëse do të çlirohemi nga egoizmi, jo vetëm që do të mirëmbajmë dhe do të forcojmë besimin tonë, por dhe do të tregohemi predikues të këtij besimi, si misionarë të hirshëm të Zotit.
† Ignati
Mitropolit i Beratit, Vlorës dhe Kaninës

• Shkëputur nga libri: Buqetë lulesh shpirtërore I (Predikime 2008-2009) 15.06.2008

Pas Pentikostisë, Shpirti i Shenjtë themelon Kishën dhe me veprimin e vazhdueshëm të Tij brenda saj, mijëra miriada njerëzish, “e bëjnë të tyre”, pra e personalizojnë brenda tyre veprën shpëtimtare të Krishtit; që më pas të vihen në shërbim të të tjerëve me vetëmohim dhe gëzim. Kështu, brenda zemrës së tyre buron ujë shpirtëror ngazëllues dhe jetëbërës mirësie e shprese. Me veprimin e “Ngushëllimtarit”, ata bëhen ngushëllim dhe mbështetje për njerëzit.
Veçanërisht brenda komunitetit adhurues të Kishës, me kryerjen e mistereve, që aktivizojnë praninë shpëtimtare të Shpirtit të Shenjtë, tashmë e njohim Krishtin jo thjesht si Mësues, Mik dhe shembull jete, por si Shpëtimtar, Zot dhe Perëndia ynë. Trupi dhe mishi i Tij hyjnë në qenien tonë të brendshme, e transformojnë, e lartësojnë, e bëjnë “kungues” të jetës mistike të dashurisë së Trinisë së Shenjtë. Kështu, qenia njerëzore rrezaton brenda shoqërisë së njerëzve paqe, dashuri dhe dritë shpirtërore.
***
Prej ditës së Pentikostisë, me formimin e Kishës, e cila vazhdon dhe gjallërohet nga Shpirti i Shenjtë, “uji i gjallë” i jetës së krishterë u derdh mbi mbarë botën. Nga ajo kohë, Ai vadit vende, popuj, duke shuar etjen e tokës sonë për të vërtetën, dashurinë, jetën dhe “jetë të përjetshme”. E kemi në dispozicionin tonë. Kisha jonë na e ofron me plotësi. Por, ndërsa na djeg etja shpirtërore, nuk afrohemi me dëshirën që do të duhej të kishim në këtë rast. Krishti vazhdon të na ftojë: “Kush ka etje, le të vijë tek unë dhe le të pije”.
Është tragjike të kesh pranë burime ujore të freskëta e gurgulluese dhe të thahesh e të zhuritesh nga etja.
† Anastasi
Kryepiskop i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë.

• Shkëputur nga libri: Rreze nga drita e Ungjillit (Vëllimi 2: Pranverë – Verë)

• Shkëputur nga libri: Buqetë lulesh shpirtërore I (Predikime 2008-2009) 31.05.2009

“Kjo është jeta e përjetshme…”

Zakonisht, kur dëgjojmë të flitet për “jetën e përjetshme”, shumë prej nesh mendojmë se kjo nis pas vdekjes. Por, në realitet, “jeta e përjetshme” fillon në këtë jetë. Vërtet nis nga një vdekje, por nga vdekja e Krishtit dhe nga Ngjallja e Tij. Dhe marrim pjesë në këtë, kur bashkëkryqëzohemi dhe bashkëngjallemi me Krishtin, kur jetojmë në Atë. Tashmë ne gjendemi në zonën e “jetës së përjetshme”. Jeta e mistereve të Kishës e garanton këtë udhëtim, që fillon me pagëzimin. Çdo Kungim Hyjnor është pjesëmarrje në “jetën e përjetshme”.
Mposhtja e pushtetit të vdekjes
Shumë herë, teksa jetojmë brenda presionit të jetës së përditshme, këto të vërteta të mëdha zbehen dhe ndërsa mendojmë se si e keqja na tërheq për poshtë, pyesim veten:
A është e mundur që të gjendemi në jetën e përjetshme që prej pagëzimit tonë? A ka filluar edhe për ne kjo jetë?
Një shembull i thjeshtë nga teknologjia moderne do të na ndihmonte disi të hidhnim dritë mbi këtë pikë. Do të përsëris një mendim, që e kam shprehur edhe në raste të tjera: Nga sa lexojmë për raketat, e dimë se veçoria e tyre kryesore është se në fund ato mposhtin forcën e gravitetit të Tokës. Ndërsa ende ndodhen brenda atmosferës, e kanë mposhtur këtë forcë, edhe pse rëndesa ushtron fuqinë e saj mbi to, për t’i tërhequr poshtë. Të dyja këto forca bashkëveprojnë njëkohësisht. Raketa lëviz brenda zonës së rëndesës së tokës, por tashmë e ka tejkaluar atë dhe çdo çast që pason, do të thotë se e ka mposhtur fuqinë e saj. Duke përdorur krahasime të ngjashme, – gjithmonë të papërsosura dhe të kufizuara, – dikush mund të thotë se diçka e ngjashme ndodh edhe në jetën e të krishterëve besimtarë. Tashmë jeni në një lëvizje drejt “jetës së përjetshme”. Fuqia e rëndesës së pasioneve dhe e dobësive të mishit mund të na tërheqë ende për poshtë dhe të ndiejmë përplasjen e ashpër që zhvillohet brenda nesh, por tanimë kemi filluar të lartësohemi. E kemi mposhtur fuqinë e rëndesës së vdekjes me hirin dhe fuqinë e Krishtit. “Jeta e përjetshme” i takon atij që jeton më Krishtin.
Prandaj Jisui, në lutjen e Tij kryepriftërore, tha shumë qartë: “Kjo është jeta e përjetshme, që të të njohin ty të vetmin të vërtetin Perëndi dhe Jisu Krishtin që dërgove”. Kjo do të thotë se “jeta e përjetshme” qëndron pikërisht në këtë njohje, në këtë përvojë të vërtetë dhe esenciale të Perëndisë së vërtetë dhe të Jisu Krishtit, Shpëtimtarit, të cilin e dërgoi Ai.
Një njohje e një cilësie tjetër
“Njohja” së cilës i referohet Krishti nuk nënkupton ide abstrakte, fjalë që mësojmë përmendësh dhe i deklamojmë shpesh mekanikisht. Është një lloj tjetër “njohjeje”, e një cilësie tjetër. Apostull Pavli, i cili e përjetoi këtë përvojë të thellë, si shumë pak të tjerë, na thotë me fuqi të madhe: “që të njoh atë dhe fuqinë e ngjalljes së tij, dhe pjesëmarrjen e pësimeve të tij, duke u bërë në një formë me vdekjen e tij” (Fil. 3:10). E thënë thjesht, njohja e Perëndisë së shenjtë nuk është dije intelektuale, njohuri që u takon të diturve, por një dije që përftohet nga përjetimi, kur “bëhemi një formë me vdekjen e tij”, kur pranojmë sakrificën e Tij, kur njësohemi në formë me vullnetin e Tij, kur i përgjigjemi dashurisë së Tij. Është njohje e një njeriu dhe dije që buron nga një fuqi: nga Personi i Jisu Krishtit dhe fuqia e Ngjalljes. Kjo është pjesëmarrje në shoqëri dashurie me Perëndinë e dashurisë. Këtë njohuri nuk e fitojmë dot dhe nuk i përqasemi me asgjë tjetër, përveçse me anë të pjesëmarrjes sonë esenciale, biomatike, në misteret e Kishës. Sepse e dimë se as mendja jonë, as dituria jonë nuk janë në gjendje të na e ofrojnë, por na e siguron vetëm hiri i Perëndisë, nëpërmjet Shpirtit të Shenjtë, brenda përjetimit të Eukaristisë Hyjnore. Dhe, në të njëjtën kohë, brenda përpjekjes shpirtërore të pandërprerë brenda shoqërisë, që është njëformësimi me vdekjen e Krishtit dhe përjetimi i fuqisë së Ngjalljes.
Jo vetëm kohëzgjatje, por edhe intensitet e plotësi
Zakonisht, kur flitet për “jetë të përjetshme”, mendja jonë vërtitet kryesisht rreth konceptit të kohës, në diçka që zgjat pafundësisht. Sigurisht dhe kjo është brenda kuptimit të saj, por ekziston edhe një dimension që duhet ta shikojmë me kujdes: është plotësia, intensiteti i “jetës së përjetshme”. Është një jetë me një bukuri dhe madhështi të paimagjinueshme.
Siç e dimë, ekzistojnë shumë forma jete. Lulet e ndryshme kanë jetë. Ekziston edhe jeta e kafshëve. Më lart gjendet jeta logjike e njeriut. Me gjithë bukurinë, lulet nuk dyshojnë për pafundësinë e frymës. Është një tjetër lloj niveli jete te secila nga këto kategori. Në fund fare, ekziston jeta e dashurisë, e shoqërisë, e pjesëmarrjes në jetën e Trinisë së Shenjtë, tek e cila na bëjnë të hyjmë ngjarjet e mishërimit të Fjalës, të Kryqit, të Ngjalljes, të Pentikostisë. Kjo është një tjetër lloj jete, është “e përjetshme” në kohëzgjatje, në horizonte, në intensitet, dhe në përsosmërinë e saj. Pa përjetimin e njohjes së Perëndisë, jeta njerëzore mbetet e papërsosur; ajo qëndron vetëm pak më lart se jeta e bimëve dhe kafshëve.
Mbartës të jetës së përjetshme
Shpesh duhet të meditojmë rreth këtyre pikëpamjeve për “jetën e përjetshme”, në të cilën Kisha na udhëheq me anë të mistereve, që të kemi një vështrim më të qartë të kuptimit të veprës, të cilën e kryejmë duke marrë pjesë në përpjekje misionare. Kjo jetë është e paracaktuar për mbarë botën. Përpjekja jonë nuk është të përhapim vetëm disa ideale të krishtera. Është diçka pakrahasimisht më e thellë, më dinamike dhe më e madhe. Jemi mbartës të “jetës së përjetshme”. Teksa marrim pjesë në këtë jetë, nuk kemi të drejtë ta ruajmë ekskluzivisht për veten tonë. Duhet ta ofrojmë edhe te njerëzit tanë të afërm, që dëshi- rojnë cilësinë dhe plotësinë e jetës. Duke transfuzuar tek të tjerët përjetimin e krishterë, në thelb jemi duke u përpjekur që kjo cilësi jete të kultivohet brenda shoqërisë sonë, e cila shpesh asfiksohet nga gazrat e dëmshëm dhe nga mjerimi i pështjellimit modern.
***
Këto mendime rreth “jetës së përjetshme”- që mbillen këtu si farë, për të marrë të gjithë bukurinë dhe lulëzimin e tyre në “të fundmet”, nuk nënkuptojnë ikje nga përditshmëria, nga problemet dhe vështirësitë, që realiteti tokësor ruan për gjithsecilin nga ne. Zoti, i Cili e dha përcaktimin për “jetën e përjetshme”, nuk e luti Atin të largojë nxënësit e Tij nga bota, por “t’i ruajë në emrin e tij” dhe t’i fuqizojë brenda kësaj lugine të dhimbjes, të lotëve dhe të padrejtësisë, “që ta kenë gëzimin tim të plotë në veten e tyre”.
Brenda kushteve nga më të larmishmet shoqërore dhe personale, në të gjitha aspektet, Etërit e shenjtë arritën ta përvetësojnë këtë sintezë kaq të mrekullueshme që nderojmë sot dhe, për këtë arsye, ata mbeten gjithnjë udhërrëfyes të vlefshëm dhe frymëzuesit tanë.
† Anastasi
Kryepiskop i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë.

• Shkëputur nga libri: Rreze nga drita e Ungjillit (Vëllimi 2: Pranverë – Verë)

Por, për pabesinë e verbër, edhe mrekullitë më të mëdha janë si të mos ekzistojnë dhe, pabesia, të cilën e përfaqësojnë farisenjtë, tani lufton që ta mbysë besimin, që me aq guxim e dëshmon i verbri. Përleshja është dramatike. Farisenjtë e pabesë përpiqen, të dëshpëruar, që ta mohojnë dhe ta përgënjeshtrojnë mrekullinë. Ish – i verbri, me këmbëngulje dhe durim, por edhe me trimëri të vërtetë në shpirt, e vërteton dhe e shpall tek të gjithë dhe thekson fuqinë hyjnore të Shpëtimtarit. Ata kërkojnë, me sofizma dhe dinakëri, që ta paraqesin Zotin Krisht si shkelës të ligjit hyjnor dhe mëkatar. I verbri flet me urtësi të habitshme, që ta vërtetojë Krishtin profet dhe çudibërës.
Beteja fillon nga fqinjët e tij. Ata, të parët, i parashtrojnë pyetjen: “Si u shëruan sytë e tu?” (v. 10). Ai u përgjigjet me guxim, se Jisui e bëri mrekullinë; dhe u tregon hollësisht ngjarjen.
Atëherë ndërhyjnë farisenjtë dhe fillojnë hetimin, i bëjnë përsëri pyetjen: “Si t’u hapën sytë?” (v. 15). Dhe ai përsëri dëshmon bamirësinë dhe Bamirësin. Por farisenjtë këmbëngulin. Ky njeri nuk është nga Perëndia, thonë, kur nuk mban pushimin e së shtunës. Por mrekullia ishte aq e madhe dhe aq e dukshme, sa edhe midis tyre nuk mund të binin dakord. Disa prej tyre thoshin: “Si mundet një njeri mëkatar të bëjë mrekulli të tilla?” (v. 16). “Dhe kishte një përçarje në mes tyre” (v. 16). Kërkojnë dhe mendimin e ish-të verbrit, dhe ai u përgjigjet: “Unë mendoj se Jisui është profet” (v. 17).
A është e lehtë vallë që ta pranojë gabimin e vet pabesia? Meqenëse farisenjtë nuk mundën ta argumentonin se Zoti Krisht nuk e bëri mrekullinë, mohojnë se i shëruari ishte i verber. Ftojnë prindërit e tij dhe, me shumë dinakëri, u parashtrojnë pyetjen: “Ky është biri juaj, që thoni se është i verbër që prej lindjes? Si shikon tashmë?” (v. 19). Prindërit shikojnë maninë e farisenjve kundër Jisuit dhe nga frika përgjigjen: “Po, ky është biri ynë, dhe është e vërtetë se lindi i verbër. Por, se si shikon tani, apo kush ia hapi sytë nuk e njohim. Moshë ka, vetë ai t’ju përgjigjet”.
Pas dështimit të ri, farisenjtë thërrasin përsëri të verbrin, dhe me dhunë kërkojnë t’i japin zgjidhjen që dëshironin kësaj ngjarjeje, duke i thënë: “Lavdëro Perëndinë. Se jo Jisui, por Perëndia të dha dritën tënde. Ai është njeri mëkatar.” Por, i verbri nuk lëkundet. Me të njëjtin guxim u përgjigjet: “Unë një gjë di, se isha i verbër; dhe tani, me ndërhyrjen e Jisuit, shikoj” (v. 25).
Përsëri e hetojnë dhe përsëri e pyesin për të njëjtat gjëra që ta detyrojnë të mohojë mrekullinë. I verbri nuk përmbahet më. Fillon sulmin kundër tyre. Ç’më pyesni dhe përsëri më pyesni? Jua thashë. Nuk dëgjuat? Unë jam nxënës i Tij. Mos doni të bëheni edhe ju nxënës të Tij. Kurrë nuk u dëgjua një mrekulli e tillë. Jisui, nëse nuk ishte profet, do të ishte e pamundur të bënte një mrekulli të tillë. Të mbushur me urrejtje, farisenjtë tani e nxjerrin jashtë nga sinagoga e tyre.
Por i verbri nuk ndikohet nga këto. Kur më vonë e gjen Jisu Krishti, i thotë: “Ti beson tek i Biri i Perëndisë?” (v. 35). Ai e pyet: “Cili është, Zot, që ta besoj?” (v. 36). Dhe Krishti i përgjigjet: “Dhe e pe, dhe ai që po flet me ty, ai është” (v. 37). Në këtë shfaqje, ish – i verbri, i mbushur me besim dhe me mirënjohje, thërret: “Besoj, o Zot. Dhe iu fal” (v. 38). Dhe mbeti që atëherë modeli dhe shembulli i besimtarit, i luftëtarit të guximshëm, që di ta mbrojë dhe ta dëshmojë besimin e tij, por edhe të qortojë me guxim të pabesët.
***
Por, edhe çdo i krishterë që e do besimin e tij dhe digjet nga zelli për lavdinë e Krishtit, nuk mund të jetë i ndryshëm. Nuk mund të pranojë me apati fjalët e të pabesëve kundër Kryetarit të shpëtimit dhe kundër Ungjillit të shenjtë. Do të protestojë kundër gënjeshtrave dhe shtrembërimeve që thonë armiqtë e së vërtetës. Nuk do të druhet, përkundrazi, do të bëhet luftëtar, që të mbrojë besimin dhe të kontribuojë për përhapjen e së vërtetës dhe zgjerimin e Mbretërisë së Zotit Krisht. Shpesh gënjeshtra është aq e zhveshur, aq i dukshëm shtrembërimi i së vërtetës nga të pabesët dhe heretikët dhe aq shkatërruese përfundimet në të cilat shtyjnë shumë njerëz, e veçanërisht të rinjtë, saqë të konsiderohet krim heshtja e besimtarëve. Pasi e besojmë të vërtetën me gjithë shpirtin tonë, dhe ndjekim jetën e krishterë, pse të ngurrojmë të flasim? Për më tepër, në këto rrethana do të na ndriçojë Vetë Krishti dhe Ai do të na japë fjalë që t’u mbyllim gojën kundërshtarëve. A nuk u bë kjo edhe me ish-të verbrin?
***
Kështu, pra, çdo besimtar i sinqertë duhet të jetë dhe luftëtar i guximshëm i së vërtetës, që nuk do të trembet dhe nuk do të sprapset, por do të mbrojë me guxim bindjet e tij të krishtera. Një arsye që pabesia dhe gënjeshtra, shekujt e fundit, krijoi aq e aq viktima dhe vrau shumë shpirtra, ishte edhe qëndrimi pasiv i të krishterëve.
Ndërsa të tjerët punojnë për ta çrrënjosur besimin nga zemra e popullit, që të godasin Kishën, të krishterët mbeten indiferentë dhe u lënë hapësirë veprimi kundërshtarëve. Por, në të kundërt, vitet e fundit, të krishterët lëvizën dhe dolën haptazi, gra e burra, prindër e fëmijë, shkencëtarë e nëpunës, dhe dëshmuan besimin e tyre; shumë nga njerëzit e pabesë nxituan të heshtin dhe të fshihen, kur të tjerë u ndriçuan dhe u drejtuan në ushtrinë e lavdishme të Krishtit.
***
Vëllezërit e mi të dashur më Krishtin,
Përpara, pra, edhe ne me ata. Le të mbushim radhët e luftëtarëve të krishterë. Le të dëshirojmë të gjithë të bëhemi heronj mbrojtës të së vërtetës së krishterë. Kështu do të triumfojë besimi dhe fitorja e Krishtit do të jetë edhe fitorja jonë.
U bëftë!

† Ignati
Mitropolit i Beratit, Vlorës dhe Kaninës

• Shkëputur nga libri: Buqetë lulesh shpirtërore I (Predikime 2008-2009) 01.06.2008

E Diela e të Verbrit
(Jn. 9:1-38)

“Ti ç’thua për atë?”

Ndodh një ngjarje e mrekullueshme. Një i verbër nga lindja, fiton shikimin përmes ndërhyrjes personale të Jisu Krishtit. Por, ndaj kësaj mrekullie, objektivisht të pamohueshme, jo të gjithë njerëzit reagojnë njësoj. Qëndrimi i gjithsecilit kushtëzohet nga predispozita e tyre e brendshme.
Paragjykim pasionant
Me gjithë formimin fetar dhe pozitën shoqërore, farisenjtë tregojnë paaftësi të frikshme për të parë dhe për të pranuar të vërtetën, nuk kanë kurrfarë objektiviteti në gjykimin e tyre. Pasioni ua zbeh fuqinë e gjykimit dhe kështu i çon në një sërë silogjizmash dhe argumentesh të çmendura. Në fillim përpiqen të mohojnë mrekullinë.
Por, meqë kjo është e pamundur, rreken që, të paktën, të shkatërrojnë përshtypjen e krijuar për shkak të asaj mrekullie dhe nxitojnë të shtrembërojnë realitetin. Dashurinë e Jisuit e konsiderojnë “punë”, pra shkelje të Ligjit. Pak para se të ndodhte kjo mrekulli, ata kishin marrë gurë për të goditur Jisuin, ndërsa tani E akuzojnë se gjoja ka shkelur pushimin e ditës së shtunë, meqë mori pak baltë dhe shëroi fatkeqin. Pastaj thërrasin prindërit e të verbrit, i pyesin dhe i ripyesin, duke shpresuar se do të arrijnë të nxjerrin ndonjë fjalë dhe të gjejnë arsye për të mbështetur mohimin e tyre. Por, ndërsa faktet janë të pakundërshtueshme para syve dhe rrëzojnë dëshirat e tyre, atëherë ata vënë maskën e fetarisë, marrin pamje serioze dhe këshillojnë të shëruarin: “Jepi lavdi Perëndisë. Ne e dimë se ky njeri është mëkatar”. Por, kur e shikojnë se i verbri nuk u bindet këshillave të tyre tinëzare, e heqin maskën e fetarisë dhe u kthehen fyerjeve. “E shanë”, shkruan ungjillori. Në fund, të turpëruar për pafuqinë e tyre për t’i imponuar tjetrit logjikën e tyre, nisin ta shajnë dhe arrijnë deri te dhuna. “Ti ke lindur i tëri në mëkate dhe ti na mëson. Dhe e nxorën jashtë”. Shtrembërim i ligjit të Perëndisë dhe i fakteve, terror, tallje, fyerje, persekutim dhe mani. Këto janë fazat vijuese të një taktike, që nxitet nga armiqësia dhe paragjykimi. Kur mungon pastërtia e zemrës, vihen në dyshim edhe fakte të dëshmuara prej mijëra vjetësh.
Fatkeqësisht, kjo taktikë nuk ka mbetur monopol vetëm i farisenjve. Duke ndryshuar maskë dhe duke shumëfishuar mënyrat e sulmit, paragjykimi pasionant vijon të godasë të vërtetën, të luftojë Krishtin dhe njerëzit e Tij. Shpeshherë, edhe në ditët tona, shikojmë shumë njerëz që kërkojnë të keqinterpretojnë edhe dëshirat e mira, madje edhe ato më të pastrat, të shpifin e të flasin keq edhe për veprat më fisnike. Disa nuk ngurrojnë aspak ta quajnë edhe heroizmin më fisnik si “etje për lavdi”, mençurinë e shikojnë si “mendjemadhësi”, aktivitetin shpirtëror “marrje me shumë gjëra njëkohësisht”, mirëkuptimin e dashamirësinë “diplomaci”, “dobësi” etj.
Ca të tjerë, kur shohin dikë të marrë pjesë në vepra dashurie dhe të hierapostullimit, marrin pamje urdhëruese dhe japin këshilla, si: “Mos u jep rëndësi këtyre gjërave. Dëgjona. E dimë ne. Këtu ka interesa, qëllime, shfrytëzim. “Ne i pamë” se të gjitha këto janë të pavërteta dhe të padobishme”.
Asnjanësi egoiste
Para kësaj armiqësie të të fuqishmëve dhe këmbënguljes së tyre për ta quajtur të bardhën të zezë dhe ditën natë, prindërit e të verbrit i zë frika. Nuk dëshirojnë të ngatërrohen me ta. Duke e kuptuar se janë në një mjedis armiqësor, përpiqen të shmangen. Dhe, për t’i bërë bisht situatës së vështirë, nuk pranojnë të shprehen për ngjarjen dhe t’i përgjigjen pyetjes se çfarë mendojnë ata për vërtetësinë e kësaj mrekullie. Më pas shmangen sërish, duke e hedhur diku tjetër përgjegjësinë. “Moshë ka, pyeteni”. Prindërit e ish-të verbrit duan qetësinë e tyre. As që e mendojnë se janë vetë ata që patën sjellë në botë një fëmijë fatkeq, i cili, me anë të ndërhyrjes së Jisuit, sapo ka nisur të shijojë bukurinë e jetës. Dhe e lënë vetëm të birin të përplaset me të pushtetshmit.
Edhe tani e në çdo kohë, pareshtur ka pasur e ka njerëz që imitojnë këtë sjellje të prindërve të të verbrit. Shumë të tjerë, sapo ndodhen në një mjedis të pafavorshëm, kërkojnë të sigurojnë të tjerët se janë asnjanës. “Ti do ta shpëtosh botën?”, këshillojnë veten e tyre. Dhe kur u kër- kohet të shprehin mendimin e tyre me përgjegjësi apo të japin dëshminë e tyre, ata bëjnë gjithçka për t’iu shmangur. “Çfarë do që ngatërrohesh? Çfarë do të dalë nga e gjithë kjo?”-e ngushëllojnë përsëri ndërgjegjen e tyre. Dhe kështu flijojnë para idhullit të gjoja asnjanësisë së tyre ndjenja farefisnie, miqësi, drejtësi e dinjitet. Me të vërtetë, një nga tragjeditë më të mëdha të jetës është fakti që edhe të afërmit apo miqtë më të ngushtë, të dorëzuar para frikës së kërcënimeve të drejtpërdrejta ose jo të pushtetarëve të çdo kohe, nuk pranojnë t’u qëndrojnë pranë atyre që dhunohen ose shtypen padrejtësisht.
Guximi i trimit
Në rrethana të tilla, guximi i heroit të perikopesë së sotme të Ungjillit na shfaqet edhe më madhështor. Edhe pse i mbetur fillikat, ai qëndron në këmbë përpara sjelljes armiqësore dhe mëkatare të farisenjve dhe përballet trimërisht me vogëlsinë e tyre, duke hedhur poshtë argu- mentet e tyre të përçartura, me përvojën dhe logjikën e tij.
Ai konstaton paragjykimin dhe mënyrën tinëzare, me të cilën sillen dhe veprojnë farisenjtë; nuk përkulet para tyre, por e thekson me forcë pikëpamjen e tij: “Ti ç’thua për atë, sepse të hapi sytë?”. “Edhe ai i tha se është profet”. Më pas, teksa vëren se rezistenca e mospranimit rritet edhe më tej dhe ndërsa shikon inatin e tyre të pazbutur, nuk e humbet gjakftohtësinë, por, duke pasur përvojë jete, e vë këtë përvojë në punë. “Në është mëkatar, nuk e di. Një gjë di, se qeshë i verbër dhe tani shoh.” Dhe në vazhdim të debatit, nga mbrojtja kalon në sulm. Pa inat dhe fjalë të tepërta, por me përgjigje të qëlluara dhe me vërejtje të sakta: “Kjo është me të vërtetë çudia, se ju s’e dini nga është dhe mua më hapi sytë… Po të mos ishte ky nga Perëndia, nuk mund të bënte asgjë”.
Reagimi i guximshëm i ish-të verbrit ndaj inatit të pushtetarëve është një pasqyrë e mrekullueshme, ku mund të këqyrim sjelljen tonë dhe të bëjmë edhe autokritikë të guximshme. Kur konstatojmë paragjykim në mjedisin tonë, a e kemi vallë kurajën për të thënë të vërtetën, për të shfaqur bindjet tona? Tregohemi gjakftohtë ose jo? A jemi të saktë dhe konkretë në fjalët që nxjerrim nga goja? Dhe, a ia dalim ta provojmë argumentin tonë? Kur duhet të flasim për Krishtin, a kemi një përvojë personale? Këtu gjendet çelësi. Nga siguria jonë shpirtërore do të marrë fuqi edhe guximi ynë.
Qëndrimi i guximshëm i ish-të verbrit nuk mbeti vetëm te shprehja e mirënjohjes për dhuratën që mori prej Krishtit, por u kthye në një shtysë të vërtetë për t’u njohur me Zotin. Duhen parë me kujdes shkallët që ngjiten, ndërsa zhvillohet përplasja e tij me farisenjtë. Herën e parë tha: “Një njeri që quhet Jisu…”. Më vonë pohon me forcë sigurinë e tij “se është profet”. Në fund, Jisui e takon dhe i bën pyetjen që hedh dritë mbi gjithçka: “Ti i beson Birit të Perëndisë?”. Dhe ish-i verbri, atëherë, arrin të shikojë jo vetëm dritën e përmbidheshme, por edhe dritën shpirtërore, duke i thënë Zotit: “Besoj, o Zot, dhe iu fal”. Kur shfaqim mirënjohjen tonë për dhuratat e Tij dhe burrëri, Zoti do të na afrohet përsëri, për të na e shfaqur më mirë fytyrën e Tij, për të na lartësuar në nivele të reja diturie dhe ekzistence.

† Anastasi
Kryepiskop i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë.

• Shkëputur nga libri: Rreze nga drita e Ungjillit (Vëllimi 2: Pranverë – Verë)

Ngrënia ime është të bëj dëshirën e atij
që më ka dërguar. (Joani 4:34)

E habitshme duket se të vërtetat e larta, që përmban Ungjilli i sotëm, i shfaqi Zoti në një grua samaritane, grua mëkatare. Nuk ishte virgjëreshë e qashtër, as bashkëshorte e ndershme. Ishte e njohur në shoqërinë e Samarisë për mëkatet e saj. Por pikërisht kjo gjë e detyron Zotin Krisht të rendë për ta takuar. A nuk erdhi Zoti në botë, që të kërkojë dhe të shpëtojë mëkatarët? Pra, në Veprën e Tij ndodhet tani Zoti. Sepse edhe Samaritania ka nevojë që të shpëtohet.
***
a) Ja, pra, Krishti, i palodhur dhe i përkushtuar në veprën e Tij shpëtuese, dëshironte të shkonte nga Judea në Galile. Merr rrugën për në Samari dhe ndalon në qytetin Sihar, afër pusit që kishte hapur që në lashtësi patriarku Jakov. I lodhur nga rruga e gjatë, i etur në atë orë të drekës, “qëndroi kështu pranë pusit” (v. 6). Pas pak vjen Samaritania që të marrë ujë, ndërsa nxënësit e Zotit shkuan në qytet për të blerë ushqime. Shpirti i mashtruar gjendet tashmë pranë Çlirimtarit Hyjnor. Por që të çlirohet, duhet ta njohë si shpëtimtarin dhe shpër- blyesin e saj.
b)Zoti, pra, i kërkon ujë, duke marrë shkak që t’i flasë “për ujin që jep jetë”, domethënë për mësimin hyjnor të Ungjillit. Pastaj i shfaq të fshehtat e jetës së saj dhe kulmon kur i thotë: “Pesë burra more, dhe ai që ke tani nuk është bashkëshorti yt i ligjshëm” (v. 18), për t’i treguar se nuk është njeri i zakonshëm, po profet dhe i dërguar nga Perëndia e kështu ta sjellë në ndjesën dhe në pendimin e vërtetë. Dhe në pyetjen e saj, ku duhet njerëzit ta adhurojnë Perëndinë, i shfaq Perëndinë e vërtetë dhe adhurimin e vërtetë hyjnor, që i përket t’i blatojnë adhuruesit e sinqertë: “Perëndia është shpirt, dhe ata që i falen, duhet t’i falen me shpirt e me të vërtetë” (v. 24), i tha asaj. Ç’mbeti tjetër për t’i shfaqur? Personalitetin dhe misionin e Tij. E bën dhe këtë Çlirimtari hyjnor. Kur Samaritania parashtroi çështjen e Mesias, që prisnin të vinte, atëherë Perëndia i trupëzuar denjoi që të shfaqet te një grua mëkatare. “Unë jam Krishti që të flas në këtë moment”, i thotë. Dhe kështu e ndihmon që të besojë tek Ai.
c)Ky është përkushtimi në veprën e Tij, përpjekja dhe përkujdesja, përulësia prekëse dhe bashkëzbritja e Tij për shpëtimin e mëkatarit. Kur, më pas, nxënësit e Tij u kthyen nga qyteti me ushqime dhe e ftuan për të ngrënë, Ai iu përgjigj, se “ngrënia ime është të bëj dëshirën e Atij që më ka dërguar, dhe të mbaroj punën e Tij” (v. 34). Ushqimi im, jeta ime, gjithçka për mua është vepra dhe vullneti i Atit tim, që ta përfundoj këtë. Të gjej mëkatarët dhe t’i udhëheq tek Ati im, të çliruar nga e keqja dhe të shpëtuar. Atëherë ngopem. Atëherë prehem. Atëherë dëfrehem dhe gëzohem.
d)Pra, kjo vepër e shpëtimit, sigurisht, është punë e Krishtit. Por është edhe vepër e cila lidhet edhe me ne, kur synon shpëtimin tonë dhe ka si kusht dëshirën dhe përpjekjen tonë. Dhe tani bëhet pyetja: A kujdesemi dhe ne siç kujdesej Krishti për veprën e shpëtimit tonë shpirtëror? A jemi vigjilues, mundohemi, lodhemi, siç mundohej Ai? E vendosim këtë vepër mbi çdo vepër të përditshme, ushqimi, gjumi, mbi çdo gjë që i punon qenies sonë materiale? Fatkeqësisht, për shumicën e njerëzve, punët tregojnë të kundërtën. Dhe, natyrisht, kur të krishterët e harxhojnë tërë kohën e tyre në vogëlsira, në llafazanëri të pafundme dhe nuk lënë as 10 minuta në ditë për studim fetar dhe lutje; kur gdhihen të shtunën në mbrëmje dhe flenë të dielën në mëngjes; nuk shkojnë në kishë dhe nuk dëgjojnë predikimin për rimëkëmbje shpirtërore; kur kanë vite pa u rrëfyer dhe pa u kunguar, apo kungohen pa rrëfim dhe pa pendim; kur jetojnë pa besim te Perëndia dhe pa dashuri, kur punojnë pa ndershmëri dhe drejtësi, në këtë moment a nuk janë indiferentë për veprën e shpëtimit shpirtëror? Por këtë vepër Zoti e punoi me mundim dhe me përkujdesje të përsosur dhe për këtë derdhi edhe gjakun e Tij. Çfarë apologjie, pra, do t’i japim kur ne tregohemi indiferentë? Le të ndërgjegjësohemi, pra. Mbi çdo përkujdesje tjetër qëndron vepra e shpëtimit tonë. Le ta zbatojmë me energji dhe përkujdesje të madhe. Kjo gjë do të na çojë në shpëtimin tonë, ndoshta dhe në shpëtimin e të tjerëve.
II
a)Pikërisht këtë shikojmë në vazhdim të pjesës së Ungjillit. Kur Samaritania e njohu tashmë Zotin Krisht dhe predikimin e Tij hyjnor, la shtambën e saj “dhe shkoi në qytet”. Dy mësime zhvillohen tani: njëri është mësimi i Zotit Krisht për nxënësit te pusi dhe tjetri, i Samaritanes për bashkëqytetarët e saj. Zoti u thoshte nxënësve të Tij: “ngrini përpjetë sytë tuaj, dhe shihni arat se janë tashmë të bardha për t’u korrur”. Kjo do të thotë se njerëzit janë gati të pranojnë të vërtetën dhe shpëtimin, dhe presin apostujt si bujq në të korrat e shpëtimit tonë shpirtëror. Profetët u munduan në këtë punë, ata mbollën farën dhe tani apostujt do të korrin, gëzim, pra, për të dy: “Edhe ai që korr merr pagë, dhe mbledh pemë për jetë të përjetshme, që të gëzohen bashkë edhe ai që mbjell, edhe ai që korr” (v. 36). Dhe, me të vërtetë, për punëtorin është gëzim i madh të shikojë mundimet e tij të japin fryte, të shikojë mijëra shpirtra që dëgjuan nga goja e tij fjalën e Perëndisë, të pendohen dhe të kthehen te Zoti.
b)Por këtë gëzim e shijon edhe çdo mëkatar i penduar. Për shembull, edhe Samaritania e sotme. Ajo u ndriçua dhe njohu të vërtetën. Vrapon te bashkëqytetarët e saj dhe i fton të vijnë të njohin Shpëtimtarin: “Ejani shihni një njeri, që më tha gjithë sa kam bërë. Vallë, mos është ky Krishti?” (v. 29). Dhe fjala e saj pranohet nga zemrat e tyre. E besojnë dhe e ndjekin. “Dolën, pra, nga qyteti dhe erdhën tek Ai” (v. 30). Vinin me dëshirë për shpëtim. Nuk mbetën të ftohtë ndaj Krishtit, por “prej atij qyteti shumë samaritanë besuan” dhe me një zë “i luteshin të rrijë pranë tyre. Edhe qëndroi atje dy ditë” (v. 40). Dhe besuan shumë më tepër dhe shpallnin bindjen e tyre “se ky është me të vërtetë Shpëtimtari i botës, Krishti” (v. 42).

Vëllezërit e mi të dashur më Krishtin,
Më lart pamë se vepra e Zotit Krisht është që të shpëtojë mëkatarët. Dhe shpëtoi Samaritanen mëkatare. Ajo tani na tregon cila është puna e mëkatarit të penduar, e çdo njeriu, që ecën në rrugën e Perëndisë. Detyra e tij është të tregohet shkak shpëtimi për të tjerët. Madje, nëse dikush ka tërhequr dhe të tjerë në mëkat dhe është bërë skandal publik me jetën e tij të shfrenuar apo me idetë e tij të liga, atëherë, pasi të pendohet, duhet të tregohet shembull pendimi dhe rimëkëmbjeje morale. Ata, që për shkakun e tij ishin larguar nga rruga e Perëndisë, duhet tani, nëpërmjet këtij, të gjejnë udhën e kthimit. Shoqëria, e cila ishte skandalizuar nga ky, duhet që në personin e tij të gjejë shembullin e mëkatarit, i cili me të vërtetë pendohet dhe korrigjon gabimet e tij, duke ndjekur rrugën e ndershme të virtytit. Me fjalët tona do të pohojmë Shpëtimtarin, do të shpallim detyrën e pendimit tek të afërmit tanë, por edhe gëzimin që ekziston pranë Zotit Krisht. Por, sigurisht, më tepër do të flasë shembulli i jetës sonë të krishterë, do t’u japë guxim dhe të tjerëve që të ndjekin rrugën e pendimit. Çfarë gëzimi për ne: u bëmë shkaktarë pendimi për të afërmit tanë! Do të jetë gëzim dhe lavdi, dhe lumturi e përjetshme për ne dhe për ata. U bëftë!
† Ignati
Mitropolit i Beratit, Vlorës dhe Kaninës

• Shkëputur nga libri: Buqetë lulesh shpirtërore I (Predikime 2008-2009)25.05.2008

“Jisu i thotë asaj: Shko, thirr burrin tënd”

Zoti e ndërpret për një çast mësimdhënien e Tij lartësuese rreth “ujit të gjallë”, për të kaluar në një çështje konkrete, në atë të Samaritanes. Nuk e bën për të ndërprerë bisedën, por që të zgjojë një ndërgjegje që ndodhet në gjumë. Për t’i dhënë mundësi kësaj gruaje që të shikojë të vërtetat e mëdha, të cilat do t’i zbulojë pak më vonë. Disi e tronditur, ajo kërkon t’i bëjë bisht pohimit, duke dhënë një përgjigje të paqartë: “Nuk kam burrë”, duke nënkuptuar se mund të jetë një vejushë e pamartuar. Por, Krishti ngul këmbë. Me delikatesë, por edhe me vendosmëri, Ai prek plagën e shpirtit të saj që, pavarësisht nga gabimet, është i etur për të vërtetën, për shërim. “Mirë e the që nuk ke burrë. Sepse ke marrë pesë burra dhe ai që ke tani, nuk është burri yt; këtë e the drejt “.
Prekja e plagës personale
Jisui nuk vonon të mbërrijë në anën e veçantë të jetës së njeriut, me të cilën komunikon. Të njëjtën taktikë e shikojmë dhe në dialogun e Tij me të riun e pasur (Llk. 18:22). Ai depërton në shtresën më të thellë të ndërgjegjes ose të britmave subkoshiente.
Nuk është e mundur të bashkëbisedojmë me Krishtin, nëse biseda me Të nuk ka karakter të pastër personal. Ai nuk na lë të qëndrojmë në gjëra të përgjithshme e teorike, por na nxit të thellohemi në realitetin konkret, në themelin e jetës. Në çastet kur arrijmë të kemi një dialog thelbësor me Të, Ai na zbulon konformizmin e jetës sonë me një qartësi të dallueshme dhe na tregon një plagë të fshehur, që nuk mund ta shpërfillim përgjithmonë. Ai do të hedhë dritë të plotë mbi prirjen ose zakonin tonë të gabuar, që e helmon jetën shpirtërore. Ai kërkon të nxjerrë në sipërfaqe mëkatin, që ne e strukim në thellësinë e errët të ndërgjegjes sonë. Sepse, vetëm kur e kundrojmë dhe e shohim në sy mëkatin tonë dhe ndërgjegjësohemi për të, atëherë do të shpëtojmë nga ndikimi vdekjeprurës, që mëkati përcjell në botën tonë të brendshme.

Por, në shumicën e rasteve, ne i kundërvihemi kësaj qasjeje. Do të donim t’i bënim bisht zbulesës, ashtu si gruaja samaritane, që në fillim u mundua të jepte një përgjigje të vagullt e jo bindëse. Prandaj edhe ne parapëlqejmë të mbetemi në diskutime të përgjithshme rreth Perëndisë, rreth dashurisë, vuajtjes dhe mirësisë. Shumë veta e largojnë dorën e Krishtit, e cila vjen për të na treguar dhe prekur mëkatin tonë personal: padrejtësinë që i bëjmë një miku ose të afërmi, shpifjen që përhapëm ndaj një kolegu, për të penguar përparimin e tij ose të saj në detyrë; njollosjen e nderit të një vajze, shfrytëzimin e një nëpunësi të varfër etj. Por, Zoti e di se diskutimet dhe analizat “fetare” janë një diskutim i shterpët, përderisa nuk e kuptojmë thellësisht mëkatin tonë personal. Nuk ka asnjë vlerë të trumbetojmë disa ide të krishtera, t’i ngrohim kohë pas kohe në mendjen tonë, kur shpirti ynë nuk ka dëshirë të identifikohet me to.
Gabimi ynë personal, sado i vogël të duket në sytë tanë, është kokrra e rërës që futet brenda mekanizmit të orës dhe e pamundëson funksionimin e saj normal. Është e kotë të dëgjojmë e të flasim; është e kotë të lexojmë dhe të shkruajmë për Krishtin, nëse nuk e zbulojmë plagën tonë shpirtërore para shikimit të Tij hyjnor, që “shqyrton zemrat dhe veshkat”, nëse nuk e lejojmë ta prekë dhe ta shërojë atë.
Me dallueshmëri dhe me mirësjellje
Krishti vijon të këmbëngulë me një delikatesë të veçantë. Fjalët që përdor Samaritania për të fshehur gjendjen e saj, Ai i kundërshton me takt, duke bërë edhe një zbulesë: “Mirë the, se s’kam burrë… këtu fole drejt”. Nuk e qorton, duke i thënë se po fsheh gjendjen e saj të vërtetë, se është fajtore. Por, me një dallueshmëri të jashtëzakonshme, Ai përdor anën pozitive të përgjigjes së saj, për t’ia bërë më të lehtë pohimin. Me kujdes e dhembshuri i afrohet plagës, duke mbajtur bisturinë në dorë. Ai largon paqartësinë e saj, thekson të vërtetën, por të gjitha këto i bën me një dashuri të thellë, që në fund fare e çliron dhe e bën tjetrin të ndiejë përgjegjësinë e tij.
Kur duam të ndihmojmë dikë që ta kuptojë gabimine tij, le të mos mënojmë të përdorim të gjithë kujdesin dhe delikatesën tonë. Shpesh, në jetën tonë të përditshme, në punë, në familje, na jepet rasti të kuptojmë gabimet e njerëzve, me të cilët jetojmë dhe bashkëpunojmë. Duam t’i ndihmojmë të kuptojnë dhe të korrigjojnë gabimet e tyre. Por, në përgjithësi, jemi të vrazhdë, të pazotë, shpesh të hidhur, dhe nuk është dashuria që na shtyn të flasim, por dashuria e sëmurë për veten tonë, e cila bezdiset nga sjellja e tjetrit dhe reagon duke theksuar anët e tij të dobëta. Sigurisht, mund të ngulim këmbë se e bëjmë “për të mirën e tij”, se e bëjmë ngaqë “e duam të vërtetën” dhe gjëra të ngjashme. Por në thelb kërkojmë të fshehim nga vetja shtysat e vërteta. Dashuria për të vërtetën nuk justifikon përbuzjen e dashurisë, vrazhdësinë në sjellje dhe hidhërimin e tjetrit. Sigurisht, duhet të japim ndihmesën tonë në zbulimin e së vërtetës dhe të ndihmojmë pozitivisht ata që kërkojnë ta mënjanojnë. Por, në këtë përpjekje, le të mos harrojmë kurrë delikatesën dhe fisnikërinë, që na mësoi Jisui me anë të shembullit të Tij.
***
Samaritania nuk reagon kur Krishti i zbulon mëkatin e saj personal, por e pranon Jisuin si të dërguarin e Perëndisë. Pikërisht, ajo nxjerr në pah këtë gjë, kur i fton bashkëkombësit e saj të shpejtojnë të takojnë Jisuin. “Ejani shihni një njeri, që më tha gjithë sa kam bërë. Vallë, mos është ky Krishti?”. Kur Krishti i prek çështjet tona personale në këtë mënyrë, atëherë arrijmë të njohim më mirë misionin e Tij shpëtimtar. Dhe, përmes përvojës sonë personale, do të arrijmë të ftojmë edhe të tjerët për ta njohur Atë.
† Anastasi
Kryepiskop i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë.

• Shkëputur nga libri: Rreze nga drita e Ungjillit (Vëllimi 2: Pranverë – Verë)

I paralizuari pa të huajin dhe u habit. Çfarë pyetje ishte ajo që i drejtonte: “Nëse donte të shërohej”? Mos donte gjë tjetër? Tridhjetë e tetë vite të tëra jetonte me atë pritje shpresëtare, me atë dëshirë të zjarrtë. Shpresa e shërimit e bëri të presë kaq kohë në atë vend çudibërës të Betesdasë, duke pritur mrekullinë, por ishte i vetmuar. Asnjë njeri nuk kishte që ta ndih- monte, “që kur të trazohen ujërat, ta vërë atë në pellg” (v. 7).
***
“A dëshiron të shërohesh?”
Në të vërtetë, si pajtohet kjo pyetje paradoksale me faktin që Vetë Zoti e dinte se i paralizuari prej tridhjetë e tetë vitesh priste me durim shërimin? Kjo pyetje ka shumë kuptim. Sepse, së pari, me të fillon të shfaqet premtimi i shërimit dhe ftohet i paralizuari të marrë guxim e të tregojë besim ndaj atij që e pyet. Së dyti, sepse, siç do të shohim në vazhdim, i paralizuari vuante nga mëkatet e tij. Mëkati ishte shkaku dhe paraliza pasoja. Dhe, sigurisht, donte, çlirimin nga pasoja, por duhej që të shfaqte vullnetin e tij edhe për shkakun, për mëkatin. Sepse është e pamundur të shërohet njeriu nga mëkati, nëse nuk e dëshiron realisht dhe përfundimisht.
***
“A dëshiron të shërohesh?”
Këtë pret. Por, edhe për këtë e pyet Mjeku i shpirtrave dhe i trupave, nëse dëshiron të shërohet. Sepse vullneti nevojitet këtu, i gjithë vullneti i njeriut, i gjithë vullneti i lirë dhe pëlqimi i padhunuar i njeriut që dhe të mëkatojë, dhe të pendohet. Me dhunë nuk mëkaton kush. Do dhe mëkaton. Po ashtu, me anë të dhunës nuk pendohet kush. Do, dhe pendohet.
Zoti e respekton lirinë me të cilën na pajisi. Dhe kur na fton afër Tij, kërkon, që ta ndjekim me vullnetin tonë. Kush do dhe nëse do, e ndjek. Vullneti, vendimi, zgjedhja, parapëlqimi janë privilegjet tona. Është një dhuratë shumë e çmuar, të cilën e menaxhojmë nën përgjegjësinë tonë. Dhe kjo përgjegjësi është shumë serioze. Është përgjegjësi që ka pasoja të mëdha në të tashmen, por edhe në të ardhmen tonë të përjetshme. Por, fatkeqësisht, vullneti ynë, zgjedhja jonë, parapëlqimi ynë, priret më shumë drejt së keqes dhe mëkatit. Dhe i paralizuari i Ungjillit, siç duket, kishte rënë me dëshirën e tij në mëkat. Parapëlqeu rrugën e kënaqësive mëkatare dhe, si pasojë e kësaj zgjedhjeje, erdhi paraliza e pashërueshme. Donte dhe pësoi.
Edhe ne, duam dhe mëkatojmë, dhe grumbullojmë faje në shpirtin tonë. Nëse nuk duam, asgjë nuk mund të na detyrojë. Por edhe Perëndia e respekton lirinë tonë dhe nuk na merr me dhunë në rrugën e Tij. Nxit, lejon, lut dhe paralajmëron. Që këtej e tutje po-ja apo jo-ja është jona. Por dhe për çlirimin tonë nga e keqja dhe mëkati, vlen e njëjta gjë. Dhe përsëri Perëndia i mirë pyet: Do të shërohesh, dëshiron shëndetin e shpirtit tënd, gëzimin tënd, shpëtimin tënd?
***
“Dua”, provë bindjeje.
Në këto raste “dua” dhe “po” janë provë përulësie dhe bindjeje te Zoti. Është pranim se vetë nuk mund të shpëtohemi dhe për këtë kërkojmë ndërhyrjen e Perëndisë. Kjo u bë edhe me të paralizuarin. E pyeti Zoti, nëse do që të shërohet, që ta kërkojë vetë. Kështu, vullneti që është bërë herë të tjera drejtues për në fatkeqësinë e mëkatit, të tërheqë tani ndërhyrjen hyjnore dhe shërimin.
Por, habia e tij e parë u bë tronditje kur dëgjoi përgjigjen: “Çohu, ngri shtratin tënd dhe ec” (v. 8). Ajo që për vite priste me padurim, tani u bë papritur, në një çast, krejtësisht ndryshe nga ç’e priste. Shikimi i tij i tronditur, por edhe këmbëngulës, u drejtua nga shikimi i thellë dhe i qetë i Zotit. Në ato pak sekonda u gjykua diçka e madhe. I paralizuari iu bind urdhrit, duke mënjanuar çdo hezitim. Dhe me këtë qëndrim, na la një prototip të mrekullueshëm për mënyrën me të cilën duhet të pranojmë disa këshilla të çuditshme të Krishtit. Ndoshta, edhe mund të mendohej kur dëgjoi “çohu, ngri shtratin tënd”: “Si të çohem dhe të ngre shtratin tim? Nuk mundem.” Por, asgjë nga këto nuk kalon nga mendja e tij. Gjithë shfaqja e Zotit krijon kaq besim, saqë shpejton t’i bindet. Duhej që të ngrihej dhe të ecte. Domethënë, të pranojë dhe të përpiqet të bëjë atë që i urdhëroi Zoti. Pikërisht mbi përpjekjen do të merrte fuqinë që ta realizonte.
Le ta kemi shumë kujdes këtë pikë, vëllezërit e mi. Shumë herë disa porosi të Zotit jehojnë disi të çuditshme brenda nesh. Logjika jonë, zemra jonë mëkatare i pranojnë me vështirësi. Në kundërshtim me ngurrimin tonë të parë, le të kujdesemi që t’i zbatojmë me zell. Dhe, mbi këtë përpjekje, Perëndia do të na japë, si shpërblim të besimit tonë, fuqinë që kërkohet.
Që të flasim më qartë, le të kujtojmë disa porosi të Shpëtimtarit, që në pamje të parë na duken të habitshme. “Të doni armiqtë tuaj, bekoni ata që ju mallkojnë, bëjuni mirë atyre që ju urrejnë…”, thotë Zoti. Por si mund të bëhet kjo? -pyesim veten atëherë. “Le të jetë po-ja jonë po dhe jo-ja jonë jo”, thekson Zoti. Jo dinakëri, jo hipokrizi, jo gënjeshtra. Po, por … në shoqërinë e sotme diçka e tillë a është e mundur? Mërmërisim gjithë mëdyshje. Sot, gënjeshtra është bërë regjim. “Nëse dikush do të të hedhë në gjyq për të të marrë tunikën, jepi edhe mantelin” (Matth. 5:40). Fjala e Shpëtimtarit dëgjohet qartë, qëndron e kulluar në Ungjill. Por, shpesh na duken të “pazakonta” në mendësinë tonë, të paarritshme, të papranue- shme për kushtet e jetës sonë. Zemra jonë është e mbushur me rezerva për mundësinë e zbatimit të tyre. Por këtu do të provohet bindja jonë te Krishti. Nëse do të fillojmë me “por, ama”, do të mbetemi të paralizuar në krevatin e egoizmit, të mungesës së sinqeritetit, të moskokëçarjes dhe të mëkatit. Nëse nxitojmë t’i bindemi dhe të zbatojmë me dëshirë porosinë e Krishtit, do të marrim fuqi prej së larti dhe do të shohim të pamundurat të bëhen të mundura.
***
Vëllezërit e mi të dashur më Krishtin.
Le të mos kemi asnjë ngurrim. Është tregues mirënjohjeje dhe besimi ndaj Bamirësit tonë, nëse u bindemi me plot zell porosive të Tij, duke lënë mënjanë ngurrimet e zemrës dhe duke mos u interesuar se çfarë thotë bota. Është çështje pasoje dhe ndërgjegjeje të ecim ashtu si dhe ku urdhëron Zoti, duke zbatuar me gëzim çfarëdo që të na tregojë.
† Ignati
Mitropolit i Beratit, Vlorës dhe Kaninës

• Shkëputur nga libri: Buqetë lulesh shpirtërore I (Predikime 2008-2009) 10.05.2009

“A do të shërohesh?”

I paralizuari vështroi të Huajin i habitur. Çfarë pyetjeje ishte ajo që i bëri? “A do të shërohesh?”, e pyeti Ai. I paralizuari nuk donte asgjë tjetër përveç shërimit. Për tridhjetë e tetë vjet jetonte me këtë dëshirë të zjarrtë. Shpresa e shërimit e detyroi të qëndronte kaq gjatë në atë vend çudibërës të Betesdasë, duke pritur mrekullinë. Por ai ishte i vetëm, pa njeri. Nuk kishte askënd që ta ndihmonte të hynte “në pellg kur trazohet uji”. Sytë e tij shkëlqyen nga një shpresë e papritur.
Habia fillestare u kthye në tronditje kur dëgjoi përgjigjen: “Çohu, ngri shtratin tënd dhe ec”. Gjëja e dëshiruar prej vitesh, tani po i jepej papritur e menjëherë, ndryshe nga sa priste. Shikimi i tij i tronditur e këmbëngulës u ngulit në shikimin e thellë dhe plot paqe të Jisuit. Në ato pak sekonda u gjykua një gjë e madhe.
I paralizuari i bindet porosisë së Krishtit, duke larguar çdo ngurrim. Me anë të kësaj sjelljeje na jepet një shembull i admirueshëm se si duhet të pranojmë porositë e Krishtit, të cilat, në pamje të parë, mund të na duken “të çuditshme”. Kur dëgjoi: “çohu, ngri shtratin tënd dhe ec”, ndoshta ai mund të ketë menduar këto gjëra: “Unë nuk mund të shkoj deri te shtrati im, si do ta marr në kurriz?”. Por asgjë e tillë nuk arrin dot ta pengojë. Shpejton të bindet. Duhet të ngrihet dhe të ecë. Pra, duhet të zbatojë urdhrin e dhënë nga Krishti. Dhe, në çastin kur e pranon këtë urdhër, merr edhe fuqinë për ta kryer.
Le ta shikojmë me vëmendje këtë pikë, të dashurit e mi. Shumë herë, disa porosi të Zotit tingëllojnë disi çuditshëm brenda nesh. Logjika jonë, zemra jonë mëkatare e kanë të vështirë t’i pranojnë. Por, përtej ngurrimit fillestar, le të përkujdesemi t’i kryejmë ato duke pasur besim. Dhe Perëndia do të na ndihmojë në këtë përpjekje, duke na dhënë, si shpërblim për besimin tonë, fuqinë e domosdoshme.

Disa porosi të Shpëtimtarit, si këto që do rendisim më poshtë, kur i dëgjon për herë të parë, të habisin: “Duajini armiqtë tuaj, bekoni ata që ju mallkojnë…” na porosit Zoti. Por, si mund të bëhen këto? – pyet dikush me vete. “Fjala juaj le të jetë: Po, po! – dhe jo, jo!” na thotë Zoti. Jo mashtrime, jo deformime, jo gënjeshtra. “Por, a është e mundshme diçka e tillë në shoqërinë e sotme…?”– pyesim tërë ngurrim. Sot gënjeshtra është kthyer në sistem. Fjala e Krishtit dëgjohet e pastër, mbetet e qartë në Ungjill. Shpesh duket “e çuditshme” për mentalitetin tonë, e paarritshme apo e papranueshme për kushtet tona. Zemra jonë është e mbushur plot me dyshime mbi mundësinë e zbatimit të kësaj fjale.
Pikërisht në këtë pikë do të gjykohet edhe bindja jonë ndaj Krishtit. Nëse fillojmë me “por”, do të mbetemi të paralizuar në krevatin e antipatisë, mungesës së sinqeritetit, të plogështisë dhe mëkatit. Nëse vrapojmë t’i bindemi dhe të zbatojmë me dëshirë porosinë e Krishtit, do të marrim fuqi që lartazi dhe do të shikojmë që “të pamundurat” të bëhen “të mundura”.
***
Kemi edhe një element tjetër të rëndësishëm në sjelljen e njeriut të perikopesë së sotme të Ungjillit. Për ta zbatuar porosinë e Krishtit, ai u tregua indiferent ndaj komenteve të botës.
“Është e shtunë”, i thoshin bashkëpatriotët e tij, “nuk të lejohet ta ngresh krevatin. Po e shkel ligjin, askush nuk mund të bëjë diçka që i kundërvihet ligjit dhe zakoneve. Sot është e ndaluar të bëjmë punë të tilla”. Ish-i paralizuari, duke e shtrënguar krevatin në kurriz, u përgjigjet me vendosmëri: “Nuk e di se çfarë po thoni ju, por ai që më shëroi më tha: ngri krevatin tënd dhe ec. Dhe është më se e qartë që fjalët e tij patën fuqinë për të më shpëtuar nga një sëmundje shumëvjeçare dhe janë më të vlefshme sesa mendimet tuaja”.
Të njëjtën përgjigje le t’u japim edhe ne, o vëllezërit e mi, atyre që ndaj porosive të qarta të Krishtit na kundërvënë ligjet e mentalitetit mbizotërues të botës së sotme apo të kodit zakonor që karakterizon shoqërinë tonë. Përderisa e thotë Ai, të Cilit i kam borxh shëndetin tim shpirtëror dhe shpëtimin, nuk më intereson se çfarë thonë teoritë tuaja për jetën dhe sjelljen shoqërore.
Nëse njerëz socialë quhen ata që i mbyllin veshët ndaj problemeve të nxehta të shoqërisë, në çastin kur pranë tyre luhen drama njerëzore, atëherë le t’ju quajnë

“josociale”. Është nder për ju. Do t’ju etiketojnë si ideologë naivë, që nuk i përshtateni realitetit. Por, nëse realist do të thotë ta kthesh në normë pandërgjegjshmërinë dhe nëse zgjuarsi është nxitja e negativitetit, atëherë le ta thonë. Ndoshta kemi një epror në punë që na flet në këtë mënyrë apo një të afërm që na këshillon kështu. Shpirtin e kemi të ndarë nga të tjerët! “Është më mirë t’i bindesh Perëndisë sesa njerëzve”. Kriteri dhe rregulli i jetës sime është vullneti i Perëndisë, jo mendimi i njerëzve. “Ai që më shëroi, më tha…”. Ai është gjëja e vërtetë që ka vlerë për jetën time dhe jo gjykimi i të tjerëve apo “se çfarë do të thonë njerëzit”.
***
Kjo është një çështje mirënjohjeje dhe besimi te Krishti, te Bamirësi ynë, i Cili na urdhëron që t’u bindemi me gatishmëri porosive të Tij, edhe nëse nuk i kuptojmë mirë menjëherë, duke lënë mënjanë çdo lloj ngurrimi. Është çështje korrektese dhe urtësie që të ecim si dhe ku na urdhëron Zoti, duke kryer porositë e Tij me gëzim dhe shpresë.
† Anastasi
Kryepiskop i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë.

• Shkëputur nga libri: Rreze nga drita e Ungjillit (Vëllimi 2: Pranverë – Verë)